“มะเร็ง” ต้องหมั่นสังเกต ก่อนเกิดโรค
การใส่ใจสุขภาพและตรวจประเมินเบื้องต้นได้ด้วยการตรวจสารบ่งชี้มะเร็ง เป็นอีกหนึ่งวิธีตรวจที่ช่วยคัดกรองโรคมะเร็ง ด้วยการตรวจเลือด การตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งจะใช้วิธีเจาะเลือดเพื่อหาค่าความผิดปกติภายในร่างกาย แนะนำให้ทำการตรวจควบคู่กับการตรวจคัดกรองในรูปแบบอื่นของมะเร็งชนิดนั้นๆ เพื่อความละเอียดและแม่นยำ เพราะถ้าหากเราพบความผิดปกติตั้งแต่ระยะเริ่มแรกของโรคก็ยิ่งเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายได้มากขึ้น โดยแพทย์จะซักประวัติและนำไปคำนวณหาความเสี่ยงในการเป็นโรคมะเร็งทางพันธุกรรมและหากพบว่าคนไข้มีความเสี่ยงจากประวัติครอบครัว แพทย์จึงทำการตรวจเลือดหายีนมะเร็งทางพันธุกรรมเพื่อยืนยันอีกครั้งว่าคนไข้มีสิทธิ์เป็นโรคมะเร็งชนิดใดได้บ้าง จากนั้นแพทย์จะทำการตรวจยีน 2 กลุ่ม คือยีน BRCA1 และ ยีน BRCA2 ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์ หากพบว่ายีนทั้ง 2 กลุ่มนี้มีความผิดปกติ นั่นหมายความว่ามีโอกาสเกิดโรคมะเร็งและสามารถสืบทอดทางพันธุกรรมได้นั่นเอง
ตรวจมะเร็งก่อนเสี่ยงมีข้อดีมากกว่าที่คิด
คนส่วนมากมักจะไม่อยากมาตรวจเพราะกลัวว่าจะเจอว่ามีความเสี่ยงเป็นโรคมะเร็ง แต่ความเป็นจริงแล้วการตรวจเลือดหายีนโรคมะเร็งทางพันธุกรรมนั้นมีข้อดีมากกว่าที่คิด และในปัจจุบันวิทยากรทางการแพทย์ก้าวหน้าไปมาก มีแนวทาง และยารักษาโรคใหม่เสมอ การที่คนไข้รู้ตัวเร็วจึงมีแต่ข้อดีมากกว่าข้อเสีย จึงอยากให้มองว่าเป็นโอกาสที่จะทำให้คนไข้ต่อสู้กับโรคร้ายได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากที่สุด เพราะการตรวจสารบ่งชี้มะเร็งร่วมกับการตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงของการเป็นโรคมะเร็ง แต่ยังช่วยให้เรามีโอกาสรักษาโรคที่พบในระยะเริ่มต้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ และใช้ชีวิตในทุกๆ วันได้อย่างไม่ต้องเป็นกังวล และมีสุขภาพที่แข็งแรงจากการวางแผนดูแลตัวเองเมื่อได้รับการตรวจสุขภาพเป็นประจำในทุกๆ ปี
จับพิรุธจุดก่อ “มะเร็ง” หมั่นสังเกตก่อนเกิดโรค เพิ่มโอกาสหายได้ทุกวัย
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งวิทยา ศูนย์มะเร็ง โรงพยาบาลพญาไท อธิบายอาการที่เป็นสัญญาณเตือนโรคมะเร็งที่พบบ่อย ดังนี้
1 มะเร็งตับ
มะเร็งตับในระยะเริ่มแรกมักไม่มีอาการแสดง ต่อเมื่อโรคลุกลามหรือเป็นหนักขึ้นผู้ป่วยจึงสังเกตได้ ทั้งนี้คนที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบบี หรือมีตับแข็งจากทุกสาเหตุ ควรตรวจคัดกรองแม้ยังไม่มีอาการใดๆ แต่อาการที่พอจะสังเกตได้คือ
- ปวดท้อง โดยเฉพาะบริเวณใต้ชายโครงขวา หรือบริเวณลิ้นปี่
- ท้องบวมโตขึ้น มีน้ำในช่องท้อง
- น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
- รู้สึกอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร
- มีไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ
- คลำพบก้อนที่บริเวณตับ
- ตัวเหลืองและตาเหลือง
- อาเจียนเป็นเลือด
2 มะเร็งปอด
หลายคนคงคาดไม่ถึงว่า “มะเร็งปอด” จะเป็นโรคมะเร็งที่พบในผู้หญิงมากจนติดอันดับเช่นกัน ที่สำคัญยังเป็นโรคที่มีความรุนแรงและมีอัตราการเสียชีวิตสูงมากทีเดียว อาการของโรคจะเริ่มปรากฏเมื่อมะเร็งเข้าสู่ระยะที่ 3-4 แล้ว
- มีอาการหอบ เหนื่อย
- หายใจผิดปกติ หายใจสั้น หายใจมีเสียงหวีด
- ไอเรื้อรัง ไอมีเสมหะปนเลือด
- เจ็บหน้าอก แน่นหน้าอกตลอดเวลา
- เสียงแหบ เสียงเปลี่ยน
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
3 มะเร็งเต้านม
มะเร็งเต้านม ยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของมะเร็งในสตรี อาจเป็นเพราะส่วนใหญ่ในระยะแรกๆ จะไม่แสดงอาการใดๆ จนกว่าจะตรวจพบด้วยแมมโมแกรม แต่คุณผู้หญิงอาจสังเกตความผิดปกติต่างๆ ได้ด้วยตัวเองก่อน เช่น
- คลำพบก้อนบริเวณเต้านม หรือใต้รักแร้
- เต้านมมีขนาดหรือรูปร่างเปลี่ยนไป
- ระคายเคืองบริเวณผิวหน้าอก มีผื่นคันบริเวณเต้านม
- ผิวหนังที่เต้านมบุ๋มลงไปคล้ายลักยิ้ม
- มีแผลที่บริเวณหัวนม
- มีอาการเจ็บที่เต้านม แม้ไม่ใช่ช่วงที่มีประจำเดือน
- มีของเหลวที่ไม่ใช่น้ำนมไหลออกจากหัวนม
4 มะเร็งปากมดลูก
ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัสชนิดฮิวแมนแปปปิโลมาไวรัส (Human Papillomavirus) หรือเอชพีวี (HPV) มะเร็งปากมดลูกเป็นอีกหนึ่งโรคมะเร็งที่พบมาก สามารถติดต่อได้หลายช่องทาง แม้ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ก็สามารถติดเชื้อได้ มะเร็งปากมดลูกถือเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้หญิง ฉะนั้นหากมีอาการผิดปกติดังนี้ ควรรีบพบแพทย์
- มีเลือดไหลออกจากช่องอย่างผิดปกติ อาจมีเลือดออกหลังระยะที่เพิ่งหมดประจำเดือน หรือมีเลือดออกในผู้ที่อยู่ในวัยหมดประจำเดือนแล้ว
- มีประจำเดือนมาก หรือนานกว่าปกติ
- มีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ หรือเจ็บปวดขณะมีเพศสัมพันธ์
- มีของเหลวออกทางช่องคลอด หรือตกขาวที่มีลักษณะเป็นน้ำและข้น มีเลือดปน
- ปวดท้องน้อย หรือปวดท้องบริเวณอุ้งเชิงกรานที่ไม่ใช่ปวดประจำเดือน
5 มะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือลูคีเมีย
เป็นโรคมะเร็งชนิดหนึ่งของระบบเลือดที่เกิดจากเซลล์เม็ดเลือดขาวในไขกระดูกเติบโตผิดปกติ ส่งผลให้การทำงานของระบบเม็ดเลือดเสียไป อาการที่แสดงออกจะขึ้นอยู่กับชนิดของโรคด้วย
- รู้สึกเบื่ออาหาร น้ำหนักลด
- มีภาวะซีด อ่อนเพลียง่าย
- มีเลือดออกง่าย เพราะมะเร็งเม็ดเลือดขาวจะมีเกล็ดเลือดต่ำ
- มีไข้ หนาวสั่น
- เหงื่ออกมากตอนกลางคืน
- มีรอยฟกช้ำได้ง่าย
- ปวดกระดูกและข้อ
- ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายผิดปกติ เป็นโรคติดเชื้อได้ง่าย
ใช้ชีวิตอย่างไรให้ไกลจากโรคมะเร็ง
- ไม่สูบบุหรี่ และไม่อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ต้องสูดดมควันบุหรี่ งดการดื่มแอลกอฮอล์
- รับประทานอาหารอย่างพอเหมาะ ให้ได้สารอาหารครบถ้วน
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
- ฉีดวัคซีนป้องกันในมะเร็งที่มีวัคซีน เช่น วัคซีนป้องกันไวรัสเอชพีวี สาเหตุมะเร็งปากมดลูก
- หมั่นตรวจเช็กสุขภาพ โดยเฉพาะตรวจเช็กความเสี่ยงมะเร็งก่อนสงสัย เพื่อป้องกันไว้ก่อน