นักวิเคราะห์ชี้ สร้างพระไม่ช่วย "มิน อ่องหล่าย" ซื้อใจประชาชน

พระพุทธรูปหินอ่อน "พระพุทธมารวิจายะ" (Maravijaya Buddha Image) มีน้ำหนัก 1,782 ตัน สูง 63 ฟุต (19.20 เมตร) ส่วนฐานสูง 18 ฟุต (5.48 เมตร)  ซึ่งเมื่อรวมกับฐานจะทำให้มีน้ำหนักเพิ่มเป็น 3,510 ตัน ที่รัฐบาลทหารอ้างว่าถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงความโดดเด่น ของพุทธศาสนานิกายเถรวาทในเมียนมา ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองของชาติและสนับสนุนสันติภาพของโลก ซึ่งจะกลายเป็นแลนด์มาร์กชื่อดัง และดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศมาเยือนกรุงเนปิดอว์ แต่รายงานของ Radio Free Asia ชี้ว่า ในขณะที่รัฐบาลทหารหวังดึงดูดชาวพุทธจากทั่วโลก แต่แค่จะซื้อใจประชาชนในเมืองหลวงยังไม่สำเร็จเลย

นักวิเคราะห์หลายคนชี้ว่า พระพุทธรูปองค์นี้เปรียบเสมือน "ใบมะเดื่อ" ที่ปกปิด "ความโหดร้าย" ของรัฐบาลทหารไม่มิด และเป็นการละลายงบประมาณ โดยไม่สามารถกอบกู้ "มรดก" ของมิน อ่องหล่าย ได้ การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ (พุด-ทะ-มา-มะ-กะ) มันขัดกับการใช้ความรุนแรงเพื่อบังคับใช้อำนาจ ชาวบ้านในกรุงเนปิดดอว์คนหนึ่ง เปิดเผยว่า พวกข้าราชการพลเรือน "ไม่มีทางเลือกแต่ต้องไป" ร่วมพิธีแม้จะเป็นวันหยุด ชาวบ้านคนเดิมบอกว่าสิ่งที่เขามั่นใจคือ ไม่มีพลเรือนคนไหนที่ไม่ใช่ลูกจ้างของรัฐที่ไปร่วมพิธี มีเพียงลูกจ้างของรัฐบาลทหารเท่านั้นที่ถูกบังคับให้ไป รัฐบาลถึงกับจัดรถรับส่งพวกเขาด้วย 

วันเข้าพรรษา หรือ วันธรรมเศรษฐ์ (Dhammasetkya Day) เป็นวันที่รัฐบาลทหารประกอบพิธีทางศาสนาครั้งแรก และเป็นอีกความพยายามทุกวิถีทางที่จะเอาชนะใจประชาชน หลังจากทำรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลพลเรือน เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ปี 2564 ทำให้มีผู้เสียชีวิต  3,861 คน สื่อที่เป็นกระบอกเสียงของนรัฐบาลทหารอ้างว่า งบประมาณในการสร้าง "พระพุทธมารวิจายะ" สูงถึง 58,000 จ๊าต หรือเกือบ 950 ล้านบาท ชาวบ้านคนหนึ่งบอกว่า สิ่งที่เห็นคือรัฐบาลทหารใช้เงินและกำลังคนจำนวนมากในการสร้างพระพุทธรูป เพื่อให้มีชื่อเสียงมากกว่าเจดีย์องค์ก่อน ๆ ส่วนอีกคนบอกว่า ไม่คิดที่จะไปสักการะบูชาเพราะถูกสร้างขึ้นด้วยมือที่เปื้อนเลือดของเผด็จการทหาร

ในสายตาของนักเคลื่อนไหว "ซอ ยัน" (Zaw Yan) มองว่า การสร้างพระพุทธรูปเป็นโครงการไร้สาระ ที่ มิน อ่อง หล่าย วาดภาพว่าตัวเองเป็นผู้พิทักษ์พระพุทธศาสนาในเมียนมา และใช้เงินจากงบประมาณของชาติ เขาตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงไม่เอาเงินไปใช้เลี้ยงผู้คนที่อดอยาก เนื่องจากการจัดการเศรษฐกิจที่ผิดพลาดของรัฐบาลทหาร หรือให้ความช่วยเหลือคน 2 ล้านคน ที่สำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs) ระบุว่า ต้องย้ายถิ่นฐานหนีการสู้รบในประเทศนับตั้งแต่เกิดการรัฐประหาร

"นี่เป็นเพียงความพยายามของรัฐบาลทหาร ในการทำให้ดูเหมือนว่า มิน อ่อง หล่าย เป็น 'กษัตริย์' ที่ศักดิ์สิทธิ์ เพื่อหวังจะได้รับการสนับสนุนจากประชาชน เพื่อเป็นทางออกทางการเมือง" 

แต่ไซ จี ซิน โซ นักวิเคราะห์การเมือง ให้ความเห็นว่า มิน อ่อง หล่าย สร้างพระพุทธรูป เพื่อล้างมรดกที่จะกลายเป็นตำนาน ปัดเป่าอันตราย และยืดอายุการปกครองของเขา ซึ่งเป็นสิ่งที่เป็นบรรดาผู้นำรัฐบาลทหารมักจะทำกัน มันเป็นตัวอย่างแบบเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในอดีต เช่น เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2545 พลเอกอาวุโสตาน ฉ่วย อดีตผู้นำเผด็จการ จัดพิธีบูชาพระพุทธรูปหินขาว (Loka Chantha Abhaya Labha Muni) หนัก 560 ตัน สูง 37 ฟุต ในย่างกุ้ง เขาเป็นคนย้ายเมืองหลวงจากย่างกุ้งไปยังเนปิดอว์ เมื่อปี 2546 และอีก 3 ปี หลังจากนั้นก็สร้างอุปปาตสันติเจดีย์ (Uppatasanti Pagoda) จำลองแบบมาจากเจดีย์ชเวดากองในย่างกุ้ง ตามความเชื่อว่าเอาไว้ปกปักษ์รักษาเมืองหลวงจากการรุกรานของต่างชาติ



ปี 2529 นายพลเน วิน อดีตผู้นำรัฐบาล ได้สร้าง "มหาวิชยเจดีย์" (Maha Wizaya Pagoda) ที่มีความหมายว่า "ความสำเร็จที่ไม่ธรรมดา" แต่ปัจจุบันมีคนไม่มากนักที่ไปเยี่ยมชมเจดีย์แห่งนี้ เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับเผด็จการ ซึ่งรัฐบาลทหารเเป็นผู้รับผิดชอบในการสังหารนักศึกษา พระสงฆ์ และพลเรือนที่ปราศจากอาวุธ ในการรัฐประหารนองเลือดเมื่อปี 2531 



ในการเปิดตัวพระพุทธรูปองค์ใหม่ รัฐบาลทหารได้ถือโอกาสประกาศอภัยโทษ ที่เป็นการลดโทษแก่ นางอองชาน ซูจี ผู้นำพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (NLD) ลง 6 ปี และลดโทษอดีตประธานาธิบดีวิน มินต์ ลง 4 ปี ทั้งยังสั่งปล่อยตัวนักโทษอีกหลายพันคนด้วย แต่หล่า จ่อ ซอ (Hla Kyaw Zaw) นักวิเคราะห์การเมืองชาวเมียนมาที่อาศัยอยู่ที่จีน ให้ความเห็นว่า ผู้นำทหารของเมียนมา "ไม่ได้เลื่อมใสในศาสนาอย่างแท้จริง" พวกเขาตั้งใจจะหลอกลวงผู้คนด้วยการสร้างพระพุทธรูป หรือพยายามทำจิตใจที่ผิดให้สงบด้วยกิจกรรมทางศาสนา มิน อ่อง หล่าย เป็นผู้กระทำการสังหารโหดครั้งเลวร้ายที่สุดนับตั้งแต่รัฐประหาร เขาไม่สามารถสร้างพระพุทธรูปได้มากพอที่จะชดใช้ให้กับการเข่นฆ่าภายใต้การนำของเขา

"บาปของการฆาตกรรมจำนวนมากที่เขาก่อ ไม่สามารถลบล้างได้ด้วยวิธีการใด ๆ ทั้งนั้น"

"เขาย่อมได้รับกรรมในนรกอย่างแน่นอน ไม่ว่าจะทำกรรมไว้มากมายเพียงใด"