กังขาโครงการ E-Passport 8 พันล้าน - ประกวดราคาใช้ "ดุลพินิจกรรมการ" ส่อเอื้อประโยชน์บางกลุ่ม

8 กรกฎาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเดือน มี.ค. 2569 ที่ผ่านมา กระทรวงการต่างประเทศ โดย "กรมการกงสุล" ดำเนินโครงการ ประกวดราคาจ้างผลิตและให้บริการจัดทำ หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (E-Passport) ระยะที่ 4 ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) วงเงินงบประมาณ 8.5 พันล้านบาท

กำหนดราคากลางเป็นเงิน 8,230 ล้านบาท ตกราคา 823 บาท/เล่มหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยกำหนดผลิตจำนวน 10 ล้านเล่ม ภายใน 7 ปี นับถัดจากวันที่ลงนามสัญญา

ทั้งกรมการกงสุล กำหนดราคากลางอ้างอิง จากราคาที่ได้มาจากการสืบราคาจากท้องตลาด 6 บริษัท ได้แก่

 

1.บริษัท เบดร็อค อนาไลติกส์ จำกัด

2.บริษัท จักรวาลคอมมิวนิเคชั่น ซีสเท็ม จำกัด

3.บริษัท จันวาณิชย์ จำกัด

4.THALES GROUP Ltd.

5.IN GROUP Ltd.

6.บริษัท ทอปปังเอจ (ประเทศไทย) จำกัด

 

 

 

 

สำหรับที่มาที่ไปของโครงการนี้ ในร่างขอบเขตของงาน (TOR) ระบุว่า กระทรวงการต่างประเทศดำเนินโครงการจัดจ้างผู้ประกอบการให้ดำเนินการผลิต และให้บริการจัดทำหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ของไทย (Outsourcing Service) แบบครบวงจรเบ็ดเสร็จ (Turnkey Project) ตั้งแต่การจัดหาเล่มหนังสือเดินทาง การจัดหาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ การให้บริการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง และการจัดพิมพ์/ออกเล่มหนังสือเดินทาง (Personalization) 

 

โดยจ่ายค่าจ้างตามจำนวนหนังสือเดินทางฯ ที่ได้จัดทำขึ้นจริงในอัตราต่อเล่มไม่เกินอัตราค่าจ้างที่กระทรวงฯ ได้ทำความตกลงกับกระทรวงการคลัง ที่ผ่านมากระทรวงฯ 

 

ดำเนินโครงการ

-ระยะที่ 1 ระหว่างปี 2548-2556 
-ระยะที่ 2 ระหว่างปี 2555-2563 
-ระยะที่ 3 ระหว่างปี 2562-2569

 

 

อย่างไรก็ดีในส่วนของโครงการ

-ระยะที่ 4 วงเงินกว่า 8,230 ล้านบาท ครั้งนี้ มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่า กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ กำหนด TOR บางข้อไม่ชัดเจน โดยเฉพาะในขั้นตอนเกณฑ์การประเมินผล ในลำดับ 4 และลำดับ 6 

 

โดยคาดว่าจะเป็นการใช้ดุลพินิจของกรรมการ มากกว่าประสิทธิภาพของสินค้าจากบริษัทที่เข้าร่วมประกวดราคา ดังนั้นการใช้ดุลพินิจในการพิจารณา อาจส่อเปิดช่องเอื้อประโยชน์กับบางบริษัทที่เข้ามาร่วมประกวดราคาหรือไม่?

 

 

โดยหลักเกณฑ์และวิธีการให้คะแนนในการประกวดราคา ลำดับที่ 4

การทดสอบการพิมพ์/ออกเล่มหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ และการตรวจสอบคุณภาพหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยกำหนดเกณฑ์ในการตัดสินความถูกต้องของทุกขั้นตอนการทดสอบ 10 ตัวอย่าง ตัวอย่างละ 2 คะแนน มีรายละเอียดในการทดสอบคือ 

 

1.ทดสอบระบบการบริหารหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์เล่มเปล่าคงคลัง (Invertory) และการเบิกจ่ายหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์พร้อมออกรายงาน

2.พิมพ์/ออกเล่ม (Personalization) หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ของตัวอย่างบุคคลที่ใช้ทดสอบในข้อ 3 โดยข้อมูลที่พิมพ์/ออกเล่มต้องถูกต้อง/สมบูรณ์ และมีความคมชัด

3.ทดสอบระบบตรวจสอบคุณภาพหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ที่พิมพ์/ออกเล่ม โดยต้องสามารถอ่าน MRZ และข้อมูลในชิป พร้อมตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และออกรายงานได้เป็นอย่างน้อย

4.ทดสอบการอ่านชิปด้วยเทคโนโลยีการอ่านแบบไร้สายของชิปแบบ NFC พร้อมออกรายงาน

 

ลำดับที่ 6 การทดสอบระบบควบคุม ตรวจสอบ และติดตามกระบวนการจัดทำหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยนำเสนอระบบในรูปแบบ Dashboard กำหนดเกณฑ์ในการตัดสิน ความถูกต้องของแต่ละหัวข้อ หัวข้อละ 4 คะแนน โดยต้องสามารถแสดงผลและออกรายงานได้อย่างน้อย ดังนี้

 

1.จำนวนและสถานะคำร้อง (ที่ดำเนินการเสร็จแล้ว หรือยังไม่แล้วเสร็จ พร้อมสาเหตุ) โดยสามารถเลือกช่วงเวลาที่ต้องการสืบค้นได้ 2.จำนวนข้อมูลหนังสือเดินทางในฐานข้อมูล โดยต้องสามารถแสดงผลตามประเภทหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (ทูต ราชการ ทั่วไป) หรือตามอายุของหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (5 หรือ 10 ปี) 3.สถานะหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (สมบูรณ์ หรือรอจ่ายเล่ม) 4.จำนวนและยอดจำลองการชำระเงินค่าธรรมเนียมหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ 5.จำนวนการพิมพ์/ออกเล่ม (Personaliztion) หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยสามารถเลือกช่วงเวลาที่ต้องการสืบค้นได้

 

สำหรับขั้นตอนโครงการนี้ในปัจจุบัน อยู่ระหว่างการประกาศเชิญชวนให้เอกชนมาเข้าร่วมประกวดราคา พร้อมเปิดให้เอกชนทำหนังสือซักถามอยู่