'เอกนิติ' ชงเกณฑ์ลงทะเบียน 'บัตรสวัสดิการรัฐ' รอบใหม่ เข้า ครม. พรุ่งนี้

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า เรื่องเกณฑ์ลงทะเบียนใหม่ สำหรับผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ขอให้มีความชัดเจนหลังเข้าที่ประขุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในวันพรุ่งนี้ (2 มิ.ย.) 

ก่อนหน้านี้กระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า การเปิดลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่ คาดว่าจะดำเนินการทบทวนสิทธิและคัดกรองให้แล้วเสร็จภายใน 2 เดือน เพื่อให้เหลือเพียงกลุ่มผู้ที่มีฐานะยากจนและต้องการความช่วยเหลืออย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม การลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่ ไม่กระทบกับผู้ถือบัตรรายเดิม 13.2 ล้านคน ที่วันนี้ (1 มิ.ย. 2569) จะได้สิทธิจากโครงการไทยช่วยไทยพลัส เพิ่มวงเงินซื้อสินค้าอุปโภคบริโภค 700 บาท จากเดิม 300 บาท รวมเป็น 1,000 บาท

ตามแผนของคลังโครงการไทยช่วยไทยพลัส ส่วนที่ช่วยผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เดือน มิ.ย. และ ก.ค. 2569 จะเป็นผู้ได้สิทธิรายเก่า 13.2 ล้านคน ส่วน 2 เดือนหลัง คือเดือน ส.ค. และ ก.ค. 2569 จะให้สิทธิกับผู้ที่ผ่านเกณฑ์บัตรสวัสดิการรอบใหม่ สำหรับผู้ถือบัตรสวัสดิการรายเดิม และไม่ผ่านเกณฑ์รอบใหม่ คลังอยู่ระหว่างการพิจารณาให้สามารถลงทะเบียนไทยช่วยไทยพลัส (60/40) เนื่องจากยังมีสิทธิเหลือจากการลงทะเบียนรอบแรกประมาณ 4 ล้านสิทธิ

การลงทะเบียนในรอบใหม่นี้ รัฐบาลจะยังคงตรึงเกณฑ์รายได้ไว้เท่าเดิม แต่จะมุ่งเน้นไปที่การยกระดับฐานข้อมูลและเครื่องมือในการคัดกรองให้มีความแม่นยำและเข้มข้นมากยิ่งขึ้น โดยมีการเชื่อมโยงข้อมูลร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ไม่ต่ำกว่า 18 หน่วยงาน เพื่อสร้างตะแกรงคัดกรองที่มีความรอบคอบมากขึ้นที่จะถูกนำมาใช้ร่อนผู้ที่ไม่ได้ยากจนจริงออกจากระบบ 
 

สำหรับเกณฑ์การคัดกรองใหม่ ได้แก่ การตรวจสอบข้อมูลภาษี นอกจากการตรวจสอบภาษีเงินได้ที่ไปยื่นตามปกติแล้ว จะมีการนำข้อมูลการหักภาษี ณ ที่จ่ายทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Withholding Tax) มาตรวจสอบร่วมด้วย ซึ่งจะช่วยให้รัฐสามารถตรวจพบผู้ที่มีเงินได้ถึงเกณฑ์ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย แม้ว่าบุคคลนั้นอาจจะยังไม่เคยไปยื่นแบบแสดงรายการภาษีเลยก็ตาม

การประกอบธุรกิจและการลงทุน หากฐานข้อมูลตรวจพบว่าผู้ลงทะเบียนมีสถานะเป็นผู้ประกอบการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือมีการจดทะเบียนพอร์ตเพื่อเล่นหุ้น บุคคลกลุ่มนี้จะถูกคัดกรองออกจากระบบบัตรสวัสดิการแห่งรัฐทันที เนื่องจากสะท้อนให้เห็นว่ามีรายได้

การถือครองกรมธรรม์ประกันชีวิต จะมีการพิจารณาถึงการถือครองกรมธรรม์เพิ่มเติม หากพบว่าผู้ลงทะเบียนมีการถือครองกรมธรรม์ประกันชีวิตที่มีมูลค่าสูงในระดับหลักล้านบาท จะถูกตัดสิทธิทันที อย่างไรก็ตาม หากเป็นการทำประกันเล็กๆ น้อยๆ ทั่วไป ก็จะไม่มีผลกระทบต่อการรับสิทธิ

การครอบครองสินทรัพย์ เกณฑ์การตรวจสอบสินทรัพย์เดิมจะยังคงถูกนำมาใช้อย่างเข้มงวด ทั้งการตรวจสอบการครอบครองรถยนต์ รถจักรยานยนต์ รวมถึงการถือครองที่ดินและการเสียภาษีที่ดิน

การปรับปรุงเครื่องมือด้วยฐานข้อมูลที่ใหญ่และแม่นยำขึ้น จะช่วยสกรีนผู้ที่ไม่ได้มีฐานะยากจนจริงออกไปได้ ซึ่งจะส่งผลให้จำนวนผู้ถือบัตรลดลงเหลือเพียงกลุ่มเปราะบางตัวจริง โดยรายละเอียดและเกณฑ์การคัดกรองทั้งหมดที่ได้ข้อสรุปแล้ว จะต้องถูกนำเสนอเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน จึงจะสามารถประกาศใช้อย่างเป็นทางการต่อไป

ซึ่งการลงทะเบียนใหม่  คาดว่าจะทำให้จำนวนผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐลดลงเหลือเพียงกลุ่มเปราะบางที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างแท้จริง ซึ่งจะส่งผลดีต่อการบริหารจัดการงบประมาณของกองทุนประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม โดยจะทำให้การตั้งงบประมาณสำหรับปีงบประมาณ 2570 ลดลงตามไปด้วย

นายวินิจ กล่าวต่อว่า สำหรับผู้ถือบัตรสวัสดิการเฟสใหม่ที่มีความพร้อมและมีสมาร์ทโฟน จะมีการหารือกันให้กลุ่มนี้สามารถเชื่อมระบบการใช้จ่ายกับร้านค้าที่ลงทะเบียน ไทยช่วยไทยพลัส ได้อีกด้วย เพื่อให้ผู้ถือบัตรมีตัวเลือกในการใช้จ่ายมากขึ้น รวมถึงให้ร้านค้ารายย่อยที่ร่วมโครงการนั้นอยู่ในระบบในระยะยาว