Nation Story
15 พ.ค. 2569
จ่ายเงินแสนเพื่อแลกกับอะไร? เมื่อภาคเอกชนเปิดผลสำรวจ "ค่าใต้โต๊ะ" พุ่งสูงหลักแสน แต่ฝั่งราชการสวนกลับ "เราเป็นหน่วยงานวิชาการ จะเอาอำนาจไหนไปเรียกรับเงิน?" ความจริงของวงจรสีเทานี้อยู่ที่ตรงไหนกันแน่?
กลายเป็นประเด็นทอล์กออฟเดอะทาวน์ที่ทำเอาเก้าอี้ข้าราชการหลายกระทรวงร้อนฉ่า! เมื่อคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาเปิดตัวเลข "เงินพิเศษ" ที่ภาคธุรกิจต้องจ่ายเฉลี่ย 11-15% ของมูลค่าสัญญา เพื่อให้งานเดินหน้าต่อได้ และที่พีคที่สุดคือการเปิดรายชื่อ 10 อันดับหน่วยงานรัฐที่เรียกรับสินบนสูงสุด โดยมี "กรมควบคุมมลพิษ" นั่งแท่นอันดับ 1 ด้วยตัวเลขเฉลี่ยกว่า 1 แสนบาทต่อครั้ง!
ผลสำรวจระบุชัดว่า ภาคเอกชนกว่า 60% เคยถูกสะกิดขอ "ค่าอำนวยความสะดวก" โดย 10 อันดับแรกที่มีมูลค่าสินบนเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่
1. กรมควบคุมมลพิษ: 102,160 บาท
2. กรมเจ้าท่า: 100,000 บาท
3. กรมสรรพสามิต: 94,667 บาท
...และลามไปถึงกระบวนการยุติธรรม (ที่ไม่ใช่ศาล), สรรพากร รวมถึง อย.
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า "คอร์รัปชันไม่ใช่แค่เรื่องเล่า แต่มันคือต้นทุนแฝงที่กัดกินเศรษฐกิจไทย" จนนักลงทุนเริ่มส่ายหน้า
ทันทีที่ข้อมูลถูกเผยแพร่ นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ก็นำทีมแถลงข่าวตอบโต้ทันทีด้วยท่าทีดุดัน โดยตั้งคำถามกลับไปยัง กกร. ถึงความน่าเชื่อถือของกลุ่มตัวอย่าง และที่สำคัญคือ "คพ. เป็นหน่วยงานวิชาการ ไม่มีอำนาจอนุญาต/อนุมัติที่เป็นช่องทางรับผลประโยชน์ได้โดยตรง"
"ผมจะกัดไม่ปล่อยเรื่องนี้ ผมเอาจริง... กรมควบคุมมลพิษอยู่ข้างพี่น้องประชาชน แต่อาจไม่ได้อยู่ข้างคนบางคนก็ได้" นี่คือประโยคเด็ดจากอธิบดี คพ. ที่ประกาศสู้เพื่อคืนศักดิ์ศรีให้ข้าราชการ พร้อมท้าให้เปิดหลักฐานภายใน 7 วัน
ฝั่งกระทรวงคมนาคมเองก็ไม่นิ่งเฉย ทั้งกรมเจ้าท่าและกรมทางหลวงที่ติดโผ ต่างออกมายืนยันว่าปัจจุบันได้ปรับระบบบริการ 80-90% เป็นอิเล็กทรอนิกส์แล้ว ขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมสั่งการทันทีให้ปลัดกระทรวงตรวจสอบข้อเท็จจริงว่านี่คือ "ข้อมูลลอยๆ" หรือ "เรื่องจริงที่มีหลักฐาน"
คำถามที่สังคมสงสัยคือ ทำไมความรู้สึกของ "คนจ่าย" (เอกชน) กับ "คนรับ" (รัฐ) ถึงสวนทางกันขนาดนี้? หรือว่าช่องโหว่ไม่ได้อยู่ที่กระบวนการหลัก แต่อยู่ที่ "ดุลพินิจ" ของเจ้าหน้าที่บางรายในพื้นที่?
หากเรามองข้ามการปะทะกันทางวาทกรรม สิ่งหนึ่งที่ทุกหน่วยงานเห็นตรงกันคือ Digital Transformation คือกุญแจดอกสำคัญ กรมสรรพสามิตและกรมเจ้าท่าเริ่มขยับตัวแรงในการใช้ระบบ Online 100% เพื่อลดการเผชิญหน้าระหว่างเจ้าหน้าที่และผู้ประกอบการ
1. Open Data: เปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างและขั้นตอนการขออนุญาตแบบ Real-time ให้ประชาชนตรวจสอบได้
2. Whistleblowing ที่ปลอดภัย: สร้างระบบแจ้งเบาะแสที่คนรายงานไม่ต้องหวาดระแวงว่าจะถูกเช็คบิลภายหลัง
3. ลดขั้นตอนที่ซับซ้อน: ยิ่งขั้นตอนเยอะ ช่องโหว่ยิ่งมาก การตัดลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็นคือการตัดวงจรสินบนที่ดีที่สุด
สุดท้ายนี้ เรื่องราวการ "เปิดโผสินบน" ครั้งนี้อาจไม่ใช่แค่การจับผิดว่าใครโกง แต่เป็นโอกาสครั้งใหญ่ที่เราจะมาสังคายนาระบบราชการไทยให้โปร่งใสขึ้นจริงๆ
ข่าวล่าสุด